Ο ρόλος των οικογενειακών φροντιστών ατόμων με άνοια είναι σύνθετος και απαιτητικός, καθώς συχνά αφιερώνουν έως 8 ώρες ημερησίως, γεγονός που οδηγεί σε σωματική, ψυχολογική και οικονομική επιβάρυνση. Η «επιβάρυνση φροντιστή» συνδέεται με άγχος, κατάθλιψη και μειωμένη ποιότητα ζωής. Το φύλο επηρεάζει τις εμπειρίες: οι γυναίκες, που αποτελούν την πλειονότητα, είναι πιο ευάλωτες λόγω κοινωνικών προσδοκιών και παραδοσιακών ρόλων, ενώ προσπαθούν να ισορροπήσουν εργασία και φροντίδα. Οι άνδρες αντιμετωπίζουν λιγότερο μελετημένες προκλήσεις, όπως στερεότυπα ανδρικότητας και απροθυμία να ζητήσουν βοήθεια. Οι στρατηγικές αντιμετώπισης διαφέρουν: οι γυναίκες υιοθετούν συναισθηματικές ή αποφευκτικές, ενώ οι άνδρες προτιμούν την επίλυση προβλημάτων. Πολιτισμικές και οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν την πρόσβαση σε υποστήριξη: σε ασιατικές κοινωνίες η φροντίδα βαραίνει τις γυναίκες, ενώ στις δυτικές υπάρχει μεγαλύτερη ισότητα και χρήση υπηρεσιών. Η πιο δύσκολη φάση είναι πριν τη διάγνωση, με αυξημένο στρες και συμπεριφορικά προβλήματα. Το hospice μειώνει την επιβάρυνση προσφέροντας ανακουφιστική φροντίδα, αλλά απαιτούνται ευρύτερα κριτήρια και εξατομικευμένες παρεμβάσεις. Έρευνες δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις για φροντιστές είναι οικονομικά αποδοτικές, ενώ χρειάζεται ισορροπία κόστους-αποτελεσματικότητας και περισσότερη έρευνα για συντονισμό φροντίδας και οικονομική στήριξη.
Βιβλιογραφία
- Duangjina, T., Jeamjitvibool, T., Park, C., Raszewski, R., Gruss, V., & Fritschi, C. (2025). Sex and gender differences in caregiver burden among family caregivers of persons with dementia: A systematic review and meta-analysis. Archives of Gerontology and Geriatrics, 138, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.archger.2025.105977
- Mwendwa, P., Lawlor, B., Kroll, T., & De Brún, A. (2022). A systematic review and narrative synthesis of the experiences with caring for older people living with dementia in Sub-Saharan Africa. BMC Geriatrics, 22:961, 1-15. https://doi.org/10.1186/s12877-022-03668-2
- See, Y. N., Khor, P. F., Koh, H. Y., Leung, P., Del-Pino-Casado, R., & Orgeta, V. (2022). Anger and Dementia Caregiving: A Systematic Review of the Effects of Anger and Hostility on Caregivers’ Physical Health. Journal of Alzheimer’s Disease Reports, 6, 685–698. DOI 10.3233/ADR-220040
- Oh, O., Ulrich, C. M., Massimo, L., & Demiris, G. (2025). Caregiver-reported barriers and facilitators to hospice enrollment for persons with dementia: A systematic review of qualitative evidence. Palliative Medicine, 39(9), 948 –964. DOI: 10.1177/02692163251353013
- Huo, Z., Chan, J. Y. C., Lin, J., Bat, B. K. K., Chan, T. K., Tsoi, K. K. F., & Yip, B. H. K. (2021). Supporting Informal Caregivers of People With Dementia in Cost-Effective Ways: A Systematic Review and Meta-Analysis. VALUE IN HEALTH, 24(12), 1853–1862. https://doi.org/10.1016/j.jval.2021.05.011
